In deze "Internetcensuur Wiki" worden de mogelijkheden, doelen en grenzen van internetcensuur onderzocht en beschreven. Onder internetcensuur wordt daarbij verstaan: een vorm van toezicht van overheidswege op de inhoud van een uiting op Internet alvorens deze uiting digitaal wordt gepubliceerd. Daarin staan twee vormen van censuur centraal: formele en informele censuur.
Formele censuur is censuur in de traditionele betekenis: toezicht door de overheid op de inhoud van uitingen alvorens deze worden gepubliceerd. Onder informele censuur wordt verstaan zelfregulering en co regulering: informeel toezicht door media- en telecommunicatie ondernemingen op de inhoud van uitingen, al dan niet op verzoek van overheidsinstelling. Terwijl formele internetcensuur vooral plaatsvindt in staten met een autoritair of repressief regime, is informele internetcensuur in opkomst in democratische staten, waaronder ook Nederland. In de onderstaande worden formele en informele censuur belicht aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden.
Formele censuur
Uit empirisch onderzoek van Faris en Villeneuve (2008) naar motieven van overheden wereldwijd om internetcensuur toe te passen. We kunnen daaruit drie hoofdmotieven onderscheiden: politieke- en machtsoverwegingen, het handhaven van sociale normen en veiligheidsoverwegingen.
Politiek gemotiveerde vormen van internetcensuur werden waargenomen in staten met een autoritair of repressief regime, waaronder: China, Vietnam, Iran, Myanmar, Pakistan, Thailand, Oezbekistan, Saudi-Arabie, Syrie en Lybie.
Internetcensuur gericht op het handhaven van sociale normen komt voor in een groot aantal landen. Een bekend voorbeeld is Saoedi-Arabie, waar het publiceren en het bezoeken van websites met informatie over o.a. alcohol, drugs, gokken alsmede seksueel expliciete informatie is verboden bij ministeriële regeling.
Toepassen van het internetcensuur ten behoeve van Staatsveiligheid is wereldwijd een veel voorkomend fenomeen. Een voorbeeld is Zuid-Korea, waar het verspreiden van informatie over staatsondermijnende activiteiten is verboden en de Korean Internet Safety Commission bevoegd is te bepalen welke website illegaal materiaal bevatten en moeten worden geblokkeerd.
Informele censuur
Het afgelopen jaren hebben zich van overheidswege verscheidene vormen van informele internetcensuur ontwikkeld. De belangrijkste vormen zijn zelfregulering en co-regulering door internet service providers.
Zelfregulering betreft afspraken tussen internet service providers, search engines (bijvoorbeeld Google) of andere telecommunicatiebedrijven onderling over het filteren van informatie met een bepaalde inhoud. Een voorbeeld is het samenwerkingsverband tussen zeven zoekmachines in Duitsland: Google, Yahoo, Lycos Europe, MSN Duitsland, AOL Duitsland, T-online en T-info. Het doel van internetcensuur is om informatie die schadelijk is voor minderjarigen op gecoördineerde wijze te filteren. De filtering vindt plaats op basis van een index die wordt opgesteld en gepubliceerd door het Duitse federale Ministerie voor Media. Deze vorm van informele controle vooraf gaat in de praktijk dikwijls gepaard met informele repressie achteraf zonder rechtelijke tussenkomst door middel van een zogeheten `Notice and take down procedure`.
Bij co-regulering is sprake als een regeling of afspraak berust op samenwerking tussen marktpartijen enerzijds en een overheidsinstelling anderzijds. De grens tussen zelf-regulering en co-regulering is niet altijd scherp te trekken. Als voorbeeld kan worden gewezen op het samenwerkingsverband tussen een aantal Nederlandse internet service providers en het Korps Landelijk Politiediensten (KLPD) met het doel de toegang tot website met kinderpornografische materialen te blokkeren. Het KLPD houdt een "zwarte lijst" bij van webpagina’s met kinderpornografische materialen. De samenwerkende internet service providers passen vervolgens filtertechniek toe om de toegang tot deze webpagina’s te blokkeren. Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie (WODC) is in 2008 geconcludeerd dat de juridisch grondslag voor het blokkeren van de webpagina’s op basis van de zwarte lijst van het KLPD problematisch is. Het KLPD heeft geen bevoegdheid tot het doen filteren en blokkeren van websites met kinderpornografische materialen. Een dergelijk activiteit kan niet worden gebaseerd op artikel 2 van Politiewet uit 1993, maar vereist een expliciete wettelijke basis vanwege de mogelijke beperking van het uitoefenen van het grondwettelijk beschermde recht op de vrijheid van meningsuiting.
Als we over de hele wereld bekijken komen we veel voorbeelden van het internet censuur tegen. Het censuur heeft het maximale effect als personen in kwestie niet door hebben dat ze worden gecensureerd. Als er sprake is van een zichtbare censuur, dan kunnen we werkelijk vaststellen dat we worden gecensureerd, geblokkeerd ofwel om een of andere reden onderdrukt; als je een reden zoekt, kun je er altijd een vinden. Of wij er voor of er tegen zijn, is niet hier van het belang want internet censuur zal er altijd zijn zolang het internet bestaat. Elke overheid bepaalt eigen beleid tot betrekking op internet censuur ongeacht de mensenrechten. Alle huidige regeringen en regeringsvormen gebruiken tenminste een of meer methodes om het internet data te censureren of blokkeren. Of het nou gaat om formele censuur met hoofdmotieven: politieke- en machtsoverwegingen, het handhaven van sociale normen en veiligheidsoverwegingen of om informele censuur met zelfregulering en co-regulering. Wij beschrijven in het onderstaande alleen maar mogelijke methodes en geven een aantal voorbeelden.
Het gebruikte methodes van het internet censuur:
Geen toegang tot internet
De simpelste en de goedkoopste methode van internet censuur is geen toegang tot internet zoals in Cuba of zoals het gebeurde in Nepal tijdens de staatsgreep.
Server take down
Server take down is het fysiek loskoppelen van een server van het internet, letterlijk: de stekkers lostrekken zodat deze niet meer is verbonden met internet. Dit kan geschieden door overheidsfunctionarissen, bijvoorbeeld politie- of veiligheidsdiensten die het kantoor van een internet service provider bezoeken, of beheerde van een internet service provider op bevel van een overheidsfunctionaris.
Bij de onderstaande methodes is er sprake van het inzet van software en hardware om internet te censureren. Het internetcensuur met deze drie methodes is niet altijd zichtbaar, wordt vaak niet opgemerkt doorhet persoon of wordt vaak voor een technische storing van de website gezien.
Onderscheppen en blokkeren bij internet knooppunt
Elke land heeft een fysiek knooppunt aan het netwerk van het World Wide Web. Alle buitenlandse internetpagina`s komen binnen via dit knooppunt. Met behulp van routers worden ongewenste dataverkeer onderschept en geblokkeerd.
Filteren bij Internet Service Providers
Een manier om dataverkeer te onderscheppen is om providers verantwoordelijk te maken voor de internetpagina's die ze doorgeven. Dankzij filterprogramma's kunnen providers makkelijk dataverkeer onderscheppen en blokkeren. Bijvoorbeeld: IP blocking wordt verstaan het blokkeren van IP adressen zodat internetgebruikers de aan deze adressen verbonden website niet meer kunnen bezoeken. Of Proxy-based blocking methodes zijn filtermethodes waarbij het internetverkeer langs een computersysteem wordt geleid met het doel het te bezoeken http adres te vergelijken met een lijst van te blokkeren sites. Dit kunnen individuele domeinen zijn (bijvoorbeeld bureaujansen.nl) maar ook subdomeinen (bijvoorbeeld.nl). Ook kan worden gefilterd op bepaalde woorden in het domein (bijvoorbeeldfalunggongl93). Wanneer een internetgebruiker een domein op de lijst probeert te bezoeken, wordt de site geblokkeerd. Soms verschijnt in dat geval een formele mededeling dat de site is geblokkeerd; in andere gevallen verschijnt een leeg scherm of een storingsmelding.
-Bij ons in Nederland zijn plannen voor invoer van internet filter. In Europese parlement wordt gesproken over internet filter. België heeft al internet filter met het doel kinderporno te blokkeren.
- De Chinese overheid verplicht providers om aanstootgevende teksten van websites, nieuwsgroepen en prikborden af te halen. Ook moeten providers email verkeer controleren op het gebruik van ongeoorloofde teksten. E-mails naar grote groepen mensen kunnen worden geweigerd, terwijl een e-mail naar een persoon wel aankomt.
- Iran heeft een soortgelijk systeem. De vele providers hanteren alleen niet allemaal dezelfde maatstaven, waardoor het kan zijn dat een website te bezoeken is in de ene stad, maar geblokkeerd wordt in de andere.
- In Egypte is het niet toegestaan om dataverkeer zoals e-mail te versleutelen.
Vervuiling van DNS-server (Domein Naam Systeem)
Een DNS-server koppelt een domeinnaam (bijvoorbeeld www.chilletjes.nl of www.bvbgraphics.nl) aan een IP-adres (bijvoorbeeld 123.696.969.696). Elke website heeft zo'n IP-adres. Door het vervuiling van DNS-server kunnen domeinnamen aan de verkeerde website gekoppeld worden.
Bij onderstaande voorbeelden gaat vermoedelijk ook om vervuiling van een DNS-server: - Het dagblad "Trouw" meldt dat de website van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de gevaren van vogelgriep, wanneer gelezen wordt in China, minder ernstig voorstelt dan op de echte website van de WHO te lezen is.
- Het regime in Oezbekistan is ook bederven in deze methode, meldt de organisatie "Reporters zonder Grenzen". Website van dissidenten worden gespiegeld en vervolgens wordt de inhoud subtiel gewijzigd. Meesten zal het niet eens opvallen dat er iets mis is met de website.
- Ook in Thailand gebruiken ze deze techniek. Wie in Thailand een porno- of gok- website bezoekt, kan doorgesluisd worden naar het welbekende "Page not Found" pagina.
Overige internetcensuur methodes
Registratie verplicht Een website of weblog beginnen mag in China als de identiteitspapieren binnen een maand overlegd zijn. Als dat niet gebeurt, wordt de website of blog weggehaald. In augustus 2004 heeft de Chinese internetpolitie zevenhonderd websites verwijderd.
Zuid-Korea werkt aan een wet die internetgebruikers verplicht zich te registreren onder hun eigen naam en identiteitsnummer voordat ze kunnen 'posten' in een internetfora, zo meldden verschillende media deze zomer. Naam en nummer zouden dan worden vergeleken met de gegevens in een nationale database.
Volgen van internetfora en chatrooms De internetpolitie in China (naar schatting circa 30.000 digitale dienders) controleert of er in chatrooms en webfora strafbare zaken besproken worden. Ook worden veel vrijwilligers ingezet om chatrooms te beheren en kritische of onfatsoenlijke teksten te verwijderen.
Big Brother-internetcafés Bij bezoek aan een Chinees internetcafé zal de eigenaar een kopie van het identiteitsbewijs maken. De Chinese internetcafés zijn verplicht software te gebruiken die bepaalt welke website de cafébezoekers wel en niet mogen zien. Ook wordt het surfgedrag van de cafébezoekers zestig dagen vastgelegd. Internetcafés hebben een overheidsvergunning nodig.
Undercover-chatters In China bestoken undercover-chatters namens de overheid internetfora en chatrooms met het doel de publieke opinie te beïnvloeden bij controversiële onderwerpen.
Intimidatie Onwelgevallige websites in China krijgen de boodschap 'Uw website bevat inhoud die indruist tegen de wet'. In landen als Oezbekistan worden internetjournalisten regelmatig bedreigd.
Gevangenis Als andere methoden voor internetcensuur niet helpen, grijpen sommige landen naar het uiterste middel: gevangenisstraf. 'Foute' internetgebruikers kunnen tot een jarenlange gevangenisstraf worden veroordeeld. In landen als China, Iran en Vietnam zitten mensen vast vanwege hun meningsuiting op internet. Ook journalisten die zijn uitgeweken naar het internet omdat kranten onder zware censuur staan, worden geregeld opgepakt.
Een internetfilter (ook wel inhoudscontrolesoftware of Content-Control Software genoemd) is een computerprogramma dat de inhoud van opgevraagde websites analyseert en aan de hand van het resultaat van die analyse beslist of de website al dan niet aan de gebruiker getoond mag worden. Filter om informatie te filteren wordt gebruikt door beide vormen van censuur zowel bij een formele als bij informele vorm van censuur. Internet filter wordt toegepast met behulp door/van zelfregulering of co-regulering. Filter wordt ook toegepast ongeacht hoofdmotieven van censuur; politieke- en machtsoverwegingen, het handhaven van sociale normen en veiligheidsoverwegingen.
Internet filter is meest gebruikte methode van internet censuur. Daarnaast wordt het ook, al zijn wij zelf vaak van onbewust; ook in ons eigen leven of door ons zelf toegepast. Voorbeelden van filters uit onze omgeving zijn: - door de regering - door de ISP naar zijn klanten - door de werkgever richting werknemer -door school naar studenten - door de bibliotheek naar hun klanten - door een ouder op zijn kinds computer - door jezelf op je eigen computer
De bedoeling van een internet filter is om wat autoriteiten opgepast vinden te blokkeren voor bezoekers. Sommige internet filters bevatten een tijdslot wat toegepast kan worden door ouders om te bepalen hoelang ze op internet mogen. Internet filters worden gebruikt door regeringen om te zorgen dat eventuele schadelijke informatie voor de regering onderdrukt word. Wanneer er gezocht word op bepaalde regeringstermen zorgt het internetfilter dat de webpagina direct word afgesloten of er komt een error melding.
Toepassingen
Deze software wordt voornamelijk gebruikt om te voorkomen dat kinderen websites te zien krijgen waarvan de inhoud schadelijk kan worden geacht voor hun geestelijk welzijn, zoals pornografische websites, websites waarvan de inhoud of de presentatie voor kinderen beangstigend kan zijn en websites waarop gebruik van geweld verheerlijkt wordt. Daarnaast worden internetfilters ook in bedrijven gebruikt om te voorkomen dat werknemers niet werkgerelateerde websites bezoeken. De technologie van internetfilters kan ook gebruikt worden voor het censureren van op internet beschikbare informatie door overheden. Bij een aantal landen betreft dit kinderpornografie, bij sommige andere, met name niet-democratische staten ook andere pagina's.
Centraal filter
Bij de Internet provider is een Internet filter geïnstalleerd dat ervoor zorgt dat Internet globaal kan worden gefilterd van bijvoorbeeld websites die te maken hebben met seks. Op het moment dat iemand gebruik gaat maken van Internet, is het Internet al gefilterd. Dit vindt plaats door middel van keywords en/of een verzameling van websites die verschillende categorieën kent bij de Internet provider. Een centraal filter wordt in het buitenland al veelvuldig toegepast voor met name de thuisgebruikers. Deze "voorfiltering" draagt bij aan een veiligere Internetverbinding, echter heeft minder flexibiliteit dan een lokaal Internetfilter. Een kenmerk van een centraal filter is de centrale gegevensopslag hetgeen uit privacy oogpunt vaak niet is gewenst (Een lokaal filter kent een lokale gegevens opslag).
Lokaal filter
Met behulp van een lokaal Internetfilter sluit het surfgedrag aan bij de filosofie, geloofsovertuiging en regelgeving van de Ouder enz.. De Internetfilters van vandaag de dag zijn eenvoudig te bedienen, dus vanuit beheersaspect biedt dit geen problemen. Tevens kan een "niet gewenste Internetsite" DIRECT worden tegengehouden hetgeen bij een centraal filter niet mogelijk is en kunnen problemen snel worden gevonden middels het zelf kunnen genereren van rapportages.
Werking
Er bestaan verschillende methoden om te beoordelen of een bepaalde website aan de gebruiker getoond mag worden.
<De meest toegepaste methoden zijn de volgende vier: • Controleren of de site op de vooraf samengestelde white list met toegestane websites staat • Controleren of de site op de vooraf samengestelde black list met verboden websites staat • Controleren of de betreffende website door de uitgever voorzien is van een classificeringslabel, bijvoorbeeld een ICRA-label • Controleren of in de inhoud van de website bepaalde niet-toegestane woorden voorkomen.
De meeste internetfilters gebruiken een combinatie van de hierboven genoemde filtermethoden. Een internetfilter kan zowel op de computer van de gebruiker als op de computers van de internet provider geïnstalleerd zijn.
Onvolkomenheden
Een internetfilter dat alle gewenste inhoud doorlaat en alle ongewenste inhoud tegenhoudt bestaat niet, geen enkele leverancier van filtersoftware kan op dat gebied een absolute garantie geven. Wanneer bijvoorbeeld het woord borst tot verboden woord wordt verklaard om pornografische sites uit te filteren zal ook informatie over borstkanker worden tegengehouden, net als bijvoorbeeld het recept voor borstplaat. Omgekeerd kunnen filters omzeild worden: als je weet dat de termen porno en seks niet door het filter komen kunnen termen als p0rN0 en 5-E-X gebruikt worden.
Filterkeuze
Welk filter (of welke filterinstelling) gewenst is varieert uiteraard. Een op jongeren gerichte website waarop seksuele voorlichting wordt gegeven zal door sommige ouders als zeer gewenst worden gezien terwijl andere ouders dezelfde website als ongewenst zullen ervaren omdat ze deze voorlichting zelf willen doorgeven of het oneens zijn met de verstrekte informatie.
Internetcensuur in Nederland
De aankondiging van Buitenlandse Zaken om internetcensuur in het buitenland samen met haar Franse ambtgenoot te gaan bestrijden is een goed streven, maar ook hypocriet, aldus Bits of Freedom (BoF). Volgens de Burgerrechtenbeweging verlegt minister Verhagen daarmee de aandacht onterecht naar het buitenland. "Hij verhult daarmee dat ook in Nederland door het Ministerie van Justitie actief gewerkt wordt aan een internetfilter, zonder juridische waarborgen", zegt BoF directeur Ot van Daalen.
In Nederland wordt het internetfilter niet op grond van een wet geïntroduceerd, maar drukt het Ministerie van Justitie zijn plan in samenspraak met providers door, aldus de burgerrechtenbeweging. "Hierdoor tasten we in het duister over de inhoud van de afspraken tussen de overheid en de providers. We weten ook niet welke websites op de lijst komen, want die lijst zal niet openbaar worden gemaakt.
Censuur
Volgens Van Daalen zijn er geen juridische waarborgen bekend in het geval dat een website onterecht op de lijst wordt geplaatst. "Hierdoor zijn we overgeleverd aan de goede wil van degene die de zwarte lijst bijhoudt. Het verbergen van illegaal materiaal achter een filter is bovendien nooit een goede oplossing: die websites moeten verwijderd in plaats van verborgen worden, en de verspreiders moeten worden gestraft."
Bits of Freedom: "De pot verwijt de ketel. Onder het bewind van Verhagen's partijgenoot minister Hirsch Ballin wordt er juist alles aan gedaan om het Nederlandse internet te censureren. Alle juridische waarborgen ontbreken. Wij roepen minister Verhagen op om deze rampzalige plannen van zijn partijgenoot te stoppen, in plaats van dictatoriale regimes langs een meetlat te leggen waar Nederland zelf schandalig slecht bij afsteekt."
Wat zijn de doelen voor overheden wereldwijd om internetcensuur toe te passen?
Het doel voor toepassen van internet censuur van staten met een autoritair repressief regime of democratische staten, waaronder ook Nederland is het doel hetzelfde. Het doel is beschermen van ideologische en politieke overwegingen, normen en waarde van de staat en samenleving waarover ze regeren. Dus het doel van internetcensuur verschilt nogal per levensopvatting van regerende overheid. Het doel van internetcensuur kan als weerspiegeling van de vrijheid binnen maatschappij gezien worden. Hoe minder censuur hoe meer vrijheid!
The great firewall of China China is het meest perfecte voorbeeld die gebruik maakt van internet censuur. Dit omdat China hiermee vaak het nieuws haalt. Zo heeft China in september 2002 de bekende zoekmachine Google uit de lucht gehaald. De zoekmachine maakte het mogelijk voor de bevolking om website´s op te halen die verboden zijn door de Chinese regering.
China gaat heel ver met het doorvoeren van internet censuur. Zo heeft de regering zoekmachines een verdrag laten tekenen. Deze noemen ze de Public Pledge on Self-discipline for the Chinees Internet Industry. In dit verdrag staat waar de zoekmachines zich aan moeten houden om niet geblokkeerd te worden door de overheid. Dit verdrag werd onder andere ondertekend door Yahoo, dit omdat de zoekmachine een kantoor in China heeft staan.
Een weblog beginnen in China mag pas wanneer de identiteitspapieren binnen een maand gecontroleerd zijn. Als dit niet gebeurd dan word de website van het internet afgehaald.
China is een (Mac Donalds) Communistisch land, het communisme houd eerder stand wanneer het nationalisme bij het volk groot is. Wanneer de Chinese overheid geen internetcensuur doorvoert kunnen journalisten en bloggers nieuwsberichten lezen uit andere landen over China. Waardoor het beeld van de bevolking kan veranderen. Het nationalisme (trots zijn op je land) zal dan minder worden en de geloofwaardigheid van de regering zal dan dalen. Hier zien we dus dat China internet censuur doorvoert om politieke redenen. Het doel van de internet censuur in China is de mensen de informatie te laten lezen die zij toestaan.
De internetcensuur die de Chinese overheid gebruikt is onder te verdelen in formele internetcensuur. Dit omdat de overheid van te voren bepaald wat wel en niet gelezen mag worden.
Internet niet voor iedereen toegankelijk maken
In Cuba is het internet niet de normaalste zaak van de wereld. Het internet is in Cuba niet voor iedereen toegankelijk. Alleen artsen, partijleden, ambtenaren en anderen die toestemming hebben gekregen van de communistische partij mogen gebruik maken van het wereld wijde web. Het toerisme in Cuba heeft hier het meeste last van. Deze kunnen namelijk niet online adverteren. Voor de toeristen zelf zijn er wel speciale faciliteiten die het internetten op het eiland toch mogelijk maken.
Doordat de Cubaanse regering bepaald wie er gebruik mag maken van het internet, controleert de overheid het internet. Daarnaast is het makkelijker iemand aan te spreken wanneer je weet wie er gebruik van maakt. Wanneer er informatie gepubliceerd wordt wat niet door de overheid is goed gekeurd, kan deze persoon hierop worden aangesproken.
Op deze manier kan er alleen informatie worden verstrekt die goed gekeurd is door de overheid. Een vorm van internetcensuur. Het doel van de overheid in Cuba heeft een politieke achtergrond. Net als China is Cuba een communistisch land, het heeft net als China dezelfde ideologieën en politieke standpunten. Net als China willen ze het nationalisme zo hoog mogelijk houden. Waardoor de overheid van te voren maatregelen treft om dit te waarborgen. De Cubaanse regering past net als de Chinese overheid formele internetcensuur toe.
Illegaal downloaden
Tegenwoordig kan alles gedownload worden vanaf het internet. Ook is het mogelijk om via het internet illegaal muziek, software etc. te downloaden. Het Franse parlement heeft hiervoor en wet voor aangenomen. Door de overheid is een instantie in het leven geroepen die het internet gebruik van de franse gaat controleren. Deze instantie heet de hadopi (hoge instantie voor de verspreiding van werken en bescherming van rechten op internet).
Deze wet heet de three-strikes wet. Het komt in deze wet erop neer dat wanneer internetgebruikers drie keer inbreuk maken op het auteursrecht zij afgesloten kunnen worden van het internet. De Franse overheid heeft ook gevraagd aan de EU om deze wet te verwerken in de gedragscode voor internetvrijheid. Alleen deze wet is juist in strijd met de internetvrijheid. En zelfs in strijd met het grondrecht op communicatievrijheid en het grondrecht op privacy. Het is daarom dat de EU besloten heeft deze wet te verwerpen. Deze censuur kan onderverdeeld worden als informele censuur want deze censuur valt onder zelfregulering en co-reguleren. Het valt onder zelfregulering omdat het illegaal downloaden verboden is volgens de wet en het valt ook onder co-reguleren omdat er ook van uit word gegaan dat de providers daar rekening mee houden.
De wet is in oktober 2010 ingegaan en heeft al verschillende gevolgen gehad. In Frankrijk krijgen nu gemiddeld 25.000 mensen per dag een waarschuwing. Zij kunnen door deze wet mogelijk afgesloten worden zonder eerlijk proces.
De Fransen hebben dus niet een politiek doel voor de internet censuur. Het doel van de Franse overheid is illegale downloads, van bijvoorbeeld muziek, tegen te gaan. En de auteursrechten te beschermen. Ook al is dit dan wel in strijd met het recht op communicatie vrijheid en het grondrecht op privacy.
Censureren na gebeurtenis of historisch feit
Wanneer er zich een historisch feit plaats vindt of een bijzondere gebeurtenis gaan mensen hier over praten. Dit gebeurt ook over het internet. Verschillende social media platforms worden geraadpleegd na een belangrijke gebeurtenis. Na de aardbeving in Haïti bijvoorbeeld werd door 50.000 twitteraars de tag #haïti getwitterd.
Sommige landen willen deze gebeurtenissen stil houden. Vooral wanneer de overheid in het spel is. En kiezen daarom om dit te censureren.
Dit gebeurde bijvoorbeeld in China. Na een rel die uitgebroken was tussen 2 bevolkingsgroepen. Het gebied waar deze rel uitbrak, (Xijang) , zat hierna maanden lang zonder internet.
Het doel van dit soort internetcensuur is het niet uit laten lekken van een gebeurtenis waardoor een land of persoon een slechte naam kan krijgen.
Volgens de wet verboden
Wetten en regels zijn er om je aan te houden. En enkele landen kiezen ervoor om deze wetten ook door te voeren op het web.
In Thailand is gokken volgens de wet ten strengste verboden. Het is daarom dat Thailand er voor kiest om gok websites te blokkeren of door te sluizen naar een "page not found".
Forums en weblogs
We hebben het misschien niet door maar internetcensuur is dichterbij dan gedacht word. Verschillende blogs en forums passen ongemerkt internetcensuur toe. Wanneer er comments verschijnen op topics die niet van toepassing zijn, of niet door de webmaster worden geaccepteerd worden al snel verwijderd. We kunnen dit zien als een vorm van internetcensuur omdat één bestuurlijke macht de informatie bewerkt. En laat zien wat wel en niet geplaatst mag worden. Het doel van de webmasters is om zo aan te geven hoe ver de gebruikers mogen gaan.
Invoering kinderporno filter
Internet censuur wordt ook gebruikt om kinderen te beschermen of om het delen van verboden materiaal als het gaat om kinderen. Kinderporno is namelijk verboden in elke land maar is toch te vinden op het internet. Elk land heeft wel een website waar kinderporno op staat en dit moet worden gevonden en worden verwijderd. Een middel hiervoor is het censureren van deze websites. Verschillende landen proberen nu een filter door te voeren waarbij kinderporno kan worden gecensureerd en waardoor dus de website geblokkeerd word voor bezoekers.
Het filter heeft tot doel sites op het internet te blokkeren met daarop kinderpornografische afbeeldingen of videomateriaal. Door het opstellen van een blacklist van deze sites en het toepassen van technologische censuur, het filter, kunnen sites die op de blacklist staan niet meer bezocht worden. De gebruiker die naar de site surft krijgt een rood stopbord in zijn browser met uitleg over de onbereikbaarheid van de site. Men onderneemt dus niets tegen de makers en verspreiders van kinderporno noch verwijdert men de weerzinwekkende inhoud van de sites. De sites worden uitsluitend ontoegankelijk gemaakt.
Naast de filtersystemen en internetcensuur in repressieve regimes, zoals in China of Thailand, kent alleen Australië en Duitsland tot op heden een verplicht filtersysteem. Vrijwillige filtersystemen komen onder andere voor in Zweden, Noorwegen, Finland en Denemarken. Vrije, westerse staten dus. De plannen voor toepassing van een verplicht kinderporno filter op het internet liggen in Nederland ook al klaar. De bestaande filtersystemen falen aantoonbaar. De beruchte klokkenluidersite wikileaks.org publiceerde inmiddels tal van geheime blacklists waarna bleek dat 70-90% van de geblokkeerde websites niets met kinderporno te maken had.
Overheden blokkeerden lukraak informatie die zij zelf niet geschikt achtten, maar maakten ook talloze fouten tijdens het blacklisting proces. Zo stond op de Australische blacklist een onschuldige website van een tandarts. Ook Nederlandse websites verschenen op de diverse gelekte blacklists. Daaronder een groot aantal reguliere pornografische sites, maar ook een site van een bedrijf dat opleidingen voor heftruckchauffeurs aanbiedt. De samenstelling van de blacklists is dus een heikel punt. De gewenste transparantie staat op gespannen voet met de noodzaak de inhoud van het blacklisting proces en de blacklist zelf niet openbaar te maken. Het proces en de lijst, dat volgens overheden strikte afscherming vereist, is oncontroleerbaar en kan derhalve gemakkelijk tot misbruik leiden.
Het behoeft geen nader betoog dat Europese overheden actie moeten ondernemen om het probleem van kinderporno en de verspreiding daarvan een halt toe te roepen. Echter, invoering van het kinderporno filter streeft dat doel compleet voorbij en leidt tot censuur waarvan de negatieve gevolgen op de lange termijn niet te overzien zijn.
Deze censuur kan onderverdeeld worden als informele censuur want deze censuur valt onder zelfregulering en co-reguleren. Het valt onder zelfregulering omdat kinderporno verboden is volgens de wet en het valt ook onder co-reguleren omdat er ook van uit word gegaan dat de providers kinderporno probeert tegen te gaan.
Internetcensuur is een vorm van toezicht van overheidswege op de inhoud van een uiting op het interne, alvorens deze uiting digitaal wordt gepubliceerd. Door internetcensuur zijn er een aantal groepen mensen die hierdoor worden benadeeld. Onder andere filters, en wetten en straffen zorgen ervoor dat zij geen advertenties en/ of nieuws kunnen verspreiden.
Hieronder staan een aantal groepen die benadeeld kunnen worden of zijn door internetcensuur:
Journalisten
Bloggers
Nieuwsgroepen
Gewone internet gebruikers
Journalisten
Internetcensuur heeft ook grote nadelen voor journalisten. Zij weten namelijk niet of de informatie die zij krijgen via het internet ook echt de waarheid is. Daarnaast word het moeilijker door internetcensuur hun beroep uit te voeren. Dit omdat zij niet het nieuws kunnen brengen aan de grote menigte omdat het gecensureerd is. Op den duur kan dit het recht op persvrijheid benadelen. Dit omdat stukken die geschreven worden en geplaatst door de overheid weggehaald kunnen worden. Hierdoor kan de journalist niet zijn verhaal vertellen aan het grote publiek en is dit in strijd met het recht op persvrijheid.
Bloggers
Dit geld ook voor bloggers. Bloggers schrijven vaak over dingen die gebeurt zijn in de wereld. Of over een bepaald onderwerp. Eigenlijk kun je bloggers zien als de moderne journalist. Wat dus voor de journalist geldt, geldt ook voor de blogger. Doordat hij zijn verhaal niet kan vertellen omdat dit wordt verwijderd door de overheid wordt hij benadeeld. Hij wil alleen zijn publiek vertellen wat hij er van vind maar word hier van weerhouden. Net als de journalist wordt weerhouden zijn verhaal te vertellen aan de grote massa.
Nieuwsgroepen
Nieuwsgroepen daarentegen zijn plekken op het internet waar het nieuws en andere onderwerpen worden besproken. Wanneer er op deze nieuwsgroepen onderwerpen besproken worden die de overheid niet wilt kan de overheid dit censureren. Wanneer zij dit doen is er sprake van internetcensuur. Daardoor is deze groep ook een van de benadeelde. Zij worden er namelijk van weerhouden te discussiëren over een bepaald onderwerp omdat de overheid dit niet wil.
Gewone internet gebruikers
Doordat de bovenstaande groepen benadeeld worden door internetcensuur, kun je eigenlijk wel stellen dat elke gebruiker van het internet word benadeeld door internetcensuur. Wanneer het moeilijker of onmogelijk wordt gemaakt om nieuws op het internet te verspreiden zal niemand nieuws op het internet kunnen vinden. Dus even snel een nieuws artikel na lezen zal dan een stuk lastiger worden. Niet al het nieuws zal verwijdert worden maar het nieuws dat niet gepubliceerd mag worden(door journalisten, bloggers en nieuwsgroepen) zal nooit bij de gebruiker komen. Hier praten we dus over een benadeelde groep voor zowel de verspreider als de lezer/gebruiker van het internet.
Ingevolge artikel 7 Grondwet heeft niemand vooraf verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. Wanneer "drukpers" ruim wordt geïnterpreteerd, in de zin dat daaronder ook het internet wordt verstaan, zou men kortweg kunnen concluderen dat internetcensuur in strijd is met deze grondwetsbepaling en dus niet is toegestaan.
In Nederland zijn er op dit moment geen duidelijke regels en wetten voor internet afzonderlijk. Het internetcensuur komt wel rustig onze kant op want Nederland en Frankrijk nemen het initiatief voor het opstellen van een internationale gedragscode voor internetvrijheid. Minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie wil dat het Openbaar Ministerie, zonder tussenkomst van een rechter, een internetsite kan verbieden die onrechtmatig verkregen informatie publiceert. Nu moet een rechter zich daar altijd over uitspreken. Het gaat om informatie die is gestolen, of die niet voor publicatie bedoeld is.
Een internationale gedragscode kan bijvoorbeeld richtlijnen geven voor de export van internetfilters. Landen en bedrijven die de gedragscode onderschrijven, kunnen er zeker van zijn dat technologie niet wordt gebruikt voor censuur van internet.
Nederland en Frankrijk nodigen andere landen, internationale instellingen, maatschappelijke organisaties, ICT-bedrijven, academici en mensenrechtenverdedigers aan het begin van de zomer uit om in Parijs te spreken over een gedragscode.
Verder zullen de deelnemers bekijken hoe internetvrijheid een juridische basis kan krijgen, hoe internetcensuur door staten kan worden gemonitord en hoe mensenrechtenverdedigers, die gebruik maken van internet, kunnen worden ondersteund.
Nederland en Frankrijk werken ook in de EU gezamenlijk aan voorstellen voor de beperkingen op de uitvoer van internetfilter technologie naar Iran. Iran censureert het internet mede met technologie die afkomstig is van Europese bedrijven.
Landen die de gedragscode onderschrijven, zouden er 'zeker van kunnen zijn' dat de technologie niet wordt gebruikt om het internet te censureren. Ook zou moeten worden gekeken hoe internetvrijheid een 'juridische basis' kan krijgen en hoe mensenrechtenactivisten die het internet gebruiken, kunnen worden gesteund. In Nederland wordt al langere tijd gewerkt aan een internetfilter, dat moet worden gebruikt om te filteren op kinderporno. Het is echter onduidelijk of dat filter alleen daarvoor zal worden gebruikt.
Er wordt overigens wel hevig geprotesteerd tegen het wetsvoorstel want volgens internetorganisaties, wetenschappers en bloggers komt de pers- en internetvrijheid in het gedrang.
Zo is er een brand brief naar Minister Ernst Hirsch Ballin gestuurd. Het wetsvoorstel werkt volgens de opstellers van de brief overheidscensuur in de hand en zou vergaande gevolgen hebben voor de vrijheid van de Nederlandse internetters. Zo zijn ze tegen het plan om de officier van justitie bevoegd te maken om gegevens van het internet te verwijderen en websites deels af te sluiten, zonder voorafgaand besluit van een rechter.
De briefschrijvers protesteren eveneens tegen het voorgenomen verbod op publicatie van niet-openbare informatie. Dit zou klokkenluiders het werk onmogelijk maken. De brief is een initiatief van de digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom. De brief is mede ondertekend door de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), BNN en internetondernemers.
In opdracht van het ministerie van Justitie (WADE) is in 2008 een onderzoek uitgevoerd naar (o.m.) de juridische grondslag van samenwerking tussen de KLPD en de internet service providers. De onderzoekers concluderen dat de juridische grondslag voor het blokkeren van de webpagina's op basis van de zwarte lijst van de KLPD problematisch is. De KLPD heeft geen bevoegdheid tot het (doen) filteren en blokkeren van websites met kinderpornografische materialen. Een dergelijke activiteit kan niet worden gebaseerd op artikel2 Politiewet 1993, maar vereist een expliciete wettelijke basis vanwege de mogelijke beperking van het uitoefenen van het grondwettelijk beschermde recht op de vrijheid van meningsuiting. De onderzoekers wijzen op de mogelijkheid van zelfregulering en analyseren in dat verband ervaringen in andere Europese landen, waaronder Noorwegen en Zweden.
In reactie op dit onderzoeksrapport schreef de Minister van Justitie op 15 september 2008 aan de Tweede Kamer (o.m.): "Ik onderschrijf dat de mogelijkheden om te filteren en te blokkeren kleiner worden warneer de overheid dit doet of laat doen; de mogelijkheden van de overheid om informatie te blokkeren worden immers begrensd door Grondwet en EVRM. Ik onderschrijf ook de mening van de onderzoekers dat er juridische mogelijkheden zijn voor providers, netwerkbeheerders of particulieren om hun internetverkeer zelf te filteren. De minister geeft aan van mening te zijn dat de werkwijze die nu door het KLPD samen met een aantal internet service providers wordt gevolgd niet moet worden voortgezet. Hij heeft overleg gevoerd met vertegenwoordigers van de internet service providers om alternatieve mogelijkheden te onderzoeken. Afgesproken is dat de internet service providers de techniek van het ontdekken van kinderporno zullen proberen te verfijnen en die te gebruiken voor het ontwikkelen van kinderpornofilters, zo blijkt uit de brief van de minister aan de Tweede Kamer. Voorts zullen de internet service providers zelf een voorziening treffen voor het bijhouden en actualiseren van de zwarte lijst en zullen zij, gezamenlijk met de overheid, werken aan de ontwikkeling van een platform voor de internationale uitwisseling van gegevens.
Internetcensuur en het EVRM
Ingevolge artikel 10, eerste lid, van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) heeft een ieder het recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid om denkbeelden te ontvangen of te verstrekken, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen. Ingevolge het tweede lid van artikel 10 EVRM kunnen beperkingen aan de vrijheid van meningsuiting worden gesteld. Deze beperkingen dienen noodzakelijk te zijn in het belang van een democratische samenleving' (de noodzakelijkheids- en proportionaliteit) in het belang van de nationale veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, voor de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in zijn uitspraak in de zaak Perrin tegen Verenigd Koninkrijk (2005) bepaald dat uitingen op Internet onder de reikwijdte van artikel 10, eerste lid, EVRM vallen. Ook het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft expliciet erkend dat digitale uitingen beschermd worden door deze verdragsbepaling.
In de Declaration on Human Rights and the Rule of Law in the Information Society (2005) verklaarde het Comito dat "freedom of expression, information and communication should be respected in a digital as well as in a non-digital environment, and should not be subject to restrictions other than those provided for in Article 10 of the ECHR,simply because communication is carried in digital form."
In hoeverre biedt artikel 10 EVRM ruimte voor censuur van overheidswege? De tekst van artikel 10, tweede lid, sluit censuur niet uit. WeI vloeit uit die bepaling de eis voort dat elke preventieve maatregel noodzakelijk zal moeten zijn in een democratische samenleving. Het Europees Hof voor de Rechten van de mens (verder: het Hol) beschouwt voorafgaande toestemming als uiterst verdacht. In het Sunday Times No.2-arrest overwoog het Hof hierover: "The dangers inherent in prior restraints are such that they call for most careful scrutiny on the part of the Court."
Uit het voorgaande kan worden geconcludeerd dat internetcensuur in de jurisprudentie van het Hof niet wordt uitgesloten, maar weI aan een strikte noodzakelijkheids en proportionaliteitstoets wordt onderworpen. Dit betekent dat een overheid,indien deze internetcensuur wil toepassen, zal moeten aantonen met het oog op welk doel het voorafgaand toezicht nodig is, dat er geen alternatief middel is om dit doel te bereiken en dat het gekozen middel (de censuur) evenredig is ten opzichte van het te bereiken doel.
Internetcensuur wetten en straffen in China
Het beleid en de wetten die China hanteert op het gebied van internetcensuur staan op veel punten op gespannen voet met internationale mensenrechtenstandaarden, waaronder het recht op vrijheid van meningsuiting. Zolang het strafrecht onduidelijke gedefinieerde begrippen als ‘staatsgeheimen’ en ‘staatondermijnend gedrag’ bevat worden deze misbruikt voor onjuiste detentie en voor het vervolgen van journalisten, redacteurs en gewone internetgebruikers.
Het internetcensuur in China is en kan wel degelijk ver worden doorgevoerd. Internet kan zelfs een instrument voor controle zijn. Internetcensuur geschiedt op verschillende wijzen. Er zijn internationale gateways, waar alle buitenlandse internetpagina's binnenkomen, zoals ChinaNet van China Telecom. Deze worden gecontroleerd met behulp van netwerkfilters, die vrij eenvoudig alle onwelgevallige sites blokkeren. Bovendien zijn de internetproviders (ISP's), maar ook de (vele)internetcafe's, verantwoordelijk voor de pagina's die zij doorgeven. Bij hen zijn zogeheten blackboxes geïnstalleerd dat alle internetverkeer gedurende 60 dagen opslaan. Zo kan precies worden nagegaan wie waar op het internet is geweest. Bovendien moet een internetgebruiker zich binnen dertig dagen laten registreren.
Een wapen dat de Chinese overheid in de strijd gooit is intimidatie. Met gerichte acties laat zij weten dat de overheid een oog in het zeil houdt. Zo laat zij op onwelgevallige sites soms boodschappen achter als: 'uw website bevat inhoud die indruisen tegen de wet'. Een enkele keer gaat een hele website voor een paar dagen plat, zoals in 1997, toen de portal Sinacom een link bevatte naar een pornografische site.
Door alle regelgeving en maatregelen is er een klimaat van zelfcensuur ontstaan. Mensen die in internetcafés surfen (dit zijn volgens een onderzoek uit 2001 21 procent van de schatting 30-40 miljoen Chinese surfers) voelen de sociale controle die er in die omgeving heerst. Dat geldt ook voor mensen die op het werk internetten (ca. 21 procent).
Zelfregulering komt in sommige gevallen zelf op gang. Zo riep de industrie zelf de Public Pledge on Self-Discipline for the Chinese Internet Industry in het leven. Bedrijven die deze overeenkomst tekenen, beloven gevoelig materiaal (bijv. mensenrechten, dissidenten etc.) te verwijderen. Alle Chinese zoekmachines hebben hun handtekening gezet. Portal Yahoo is waarschijnlijk het enige Amerikaanse bedrijf dat deze overeenkomst heeft getekend. Yahoo heeft een Chinees kantoor, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Google. Deze zoekmachine hoeft de Pledge dan ook niet te ondertekenen, maar loopt wel het risico van een blokkade, zoals deze maand daadwerkelijk gebeurde.
Door de toename van buitenlandse meer buitenlandse investeringen in China lopen deze westerse bedrijven in de ICT steeds meer risico mee te werken aan mensenrechtenschendingen. Denk hier vooral bij het schenden van de vrijheid van meningsuitingen en het onderdrukken van meningen die afwijken van het gewenste denk patroon. Mede door alle westerse en andere buitenlandse investeringen in China lijken internetbedrijven deel het probleem te zijn geworden.
Denk hierbij aan grote en invloedrijke westerse ICT/ internetbedrijven. Microsoft, Google en Yahoo! Zijn bedrijven die in principe mee werken aan het probleem van internet censuur in China.
Zo heeft Microsoft op 30 december 2005, op verzoek van de Chinese overheid de weblog van Zhao Jing een onderzoeker voor de New York Times in Peking afgesloten. Het bedrijf maakt het gebruikers van MSN spaces in China bovendien onmogelijk om bepaalde ‘gevoelige’ termen te gebruiken in hun account naam of blogtitel.
Google heeft speciaal voor China een eigenlijk zoekmachine ontwikkeld en gelanceerd in januari 2006. ‘www.google.cn’, is een zelfcensurerende zoekmachine voor Chinese gebruikers als alternatief voor google’s bestaande zoekmachine buiten China.
Wat betreft het risico lopen voor westerse bedrijven om mee te werken aan schenden van mensenrechten spant Yahoo! de troon. Yahoo! heeft vrijwillig de door China opgestelde ‘Public Pledge on Self-discipline for the Chinese Internet Industry’ ondertekend. Het bedrijf schaart zich daarmee achter de officiële inspanning tot censuur. Yahoo! heeft ook informatie verstrekt waarmee de Chinese overheid tenminste vier Chinese internetgebruikers heeft kunnen veroordelen op beschuldigingen van ‘lekken van staatsgeheimen’ of ‘staatsondermijnend gedrag’. Deze beschuldigingen zijn een grove schending van de vrijheid van meningsuiting.
Een van de vier veroordeelde Chinese internetgebruikers is Shi Tao, een Chinese journalist van dagblad Dangdai Shang Bao. In een mail 'onthulde' hij de details van een overheidsdirectief over hoe journalisten om moesten gaan met de aanstaande herdenking van het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989. De mail verstuurde hij met zijn Yahoo! account. Yahoo! overhandigde zijn privégegevens aan de Chinese autoriteiten, waardoor Shi Tao veroordeelt kon worden tot 10 jaar gevangenis.
Zo blijkt dus dat ondanks alle mogelijkheden die er zijn wat betreft internet censuur, er sommige landen zoals China grijpen naar het uiterste middel: gevangenisstraf. 'Foute' internetters kunnen tot een jarenlange gevangenisstraf worden veroordeeld. In landen zoals het eerder genoemde China, maar ook in Iran en Vietnam zitten mensen vast vanwege hun meningsuiting op internet. Ook journalisten die zijn uitgeweken naar het internet omdat kranten onder zware censuur staan, worden hier geregeld opgepakt.
Toen is er de afgelopen jaren gedebatteerd over de wenselijkheid en mogelijkheden van een vorm van censuur op Internet in het belang van de staatsveiligheid, meer in het bijzonder het beschermen van de samenleving tegen de dreiging van terrorisme. Het debat begon na de aankondiging van het Tweede Kamerlid Wilders van zijn film Fitna. In reactie hierop pleitte Minister van Staat Van den Broek er in maart 2008 voor dat de Nederlandse regering een kort geding zou aanspannen tegen het Tweede Kamerlid, om, met het oog op de staatsveiligheid, de rechter (vooraf) te laten bepalen of uitzending van de film verantwoord was. De discussie naar aanleiding van deze gebeurtenissen spitsten zich toe op de vraag of er, ondanks het in artikel 7 Grondwet geformuleerde censuurverbod, niet toen onder bijzondere omstandigheden ruimte is, of zou moeten komen, voor een vorm van censuur op internet.
Niet alleen in het buitenland is er sprake van internet censuur. Binnenkort is dit misschien ook wel van toepassing in Nederland. Minister Hirsch Ballin heeft namelijk een wetsvoorstel ingediend die het mogelijk maakt dat het OM (Openbare ministerie) internet websites mag verbieden. Ook staat hierin dat het verbieden van websites mogelijk moet worden zonder dat hier een rechter tussen zit. Nu moet dit via de rechter geregeld worden.
Het zal hier volgens onze minister gaan om informatie die is gestolen of die niet voor publicatie bestemt zijn. Bijvoorbeeld uitgelekte stukken van nationaal belang. Als deze wet aangenomen wordt zal dit de deur openzetten voor overheid censuur. De overheid mag dan namelijk bepalen welke informatie wel gepubliceerd mag en welke niet.
Dit wetsvoorstel is in juni 2010 aangevraagd maar er werd direct heftig op gereageerd door bloggers, wetenschappers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Deze zijn op grote schaal in actie gekomen en hebben allen hun handtekening gezet onder de brandbrief.
Ook de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft gereageerd op het wetsvoorstel. Zij zijn bang dat door het aannemen van deze wet, de weg naar internetcensuur door de Nederlandse overheid vrij maakt. En dat hierdoor ook de wet tot persvrijheid op het spel zou kunnen komen te staan.
In het wetsvoorstel komt niet alleen het filteren van informatie aan bod.
Ook is er een maatregel voorgesteld door de Europese commissie die kan leiden tot internet censuur. Zij pleiten voor een EU-breed filter dat verplicht moet worden. Dit met het oog op het filteren van kinderporno.
De website Bits of Freedom werd het voorstel niet hartelijk ontvangen. Het voorstel zou alle EU-lidstaten verplichten om ervoor te zorgen dat websites die kinderpornografische informatie of afbeelding verstrekken, worden geblokkeerd.
Toch is het gebruik van zo'n filter een slecht idee. Kindermisbruik moet bestreden worden daar zijn we het allemaal mee eens. Maar waarom is een filter dan toch zo'n slecht idee? Ten eerste zo een filter is niet zo effectief: het kan gemakkelijk worden omzeild. Ten tweede verbergt zo'n filter slechts de websites: de foto's van de kindermisbruik blijven gewoon online staan. Ten derde het moet een gedetailleerd technologisch systeem worden wat zeer gecompliceerd is. Een fout in het systeem kan gevolg hebben dat het hele internet onbereikbaar is voor abonnees. En tot slot kan zo'n filter een aanzet geven tot het filteren van meerdere strafbare feiten op het internet.
Table of Contents
Formele censuur is censuur in de traditionele betekenis: toezicht door de overheid op de inhoud van uitingen alvorens deze worden gepubliceerd. Onder informele censuur wordt verstaan zelfregulering en co regulering: informeel toezicht door media- en telecommunicatie ondernemingen op de inhoud van uitingen, al dan niet op verzoek van overheidsinstelling. Terwijl formele internetcensuur vooral plaatsvindt in staten met een autoritair of repressief regime, is informele internetcensuur in opkomst in democratische staten, waaronder ook Nederland. In de onderstaande worden formele en informele censuur belicht aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden.
Formele censuur
Uit empirisch onderzoek van Faris en Villeneuve (2008) naar motieven van overheden wereldwijd om internetcensuur toe te passen. We kunnen daaruit drie hoofdmotieven onderscheiden: politieke- en machtsoverwegingen, het handhaven van sociale normen en veiligheidsoverwegingen.Politiek gemotiveerde vormen van internetcensuur werden waargenomen in staten met een autoritair of repressief regime, waaronder: China, Vietnam, Iran, Myanmar, Pakistan, Thailand, Oezbekistan, Saudi-Arabie, Syrie en Lybie.
Internetcensuur gericht op het handhaven van sociale normen komt voor in een groot aantal landen. Een bekend voorbeeld is Saoedi-Arabie, waar het publiceren en het bezoeken van websites met informatie over o.a. alcohol, drugs, gokken alsmede seksueel expliciete informatie is verboden bij ministeriële regeling.
Toepassen van het internetcensuur ten behoeve van Staatsveiligheid is wereldwijd een veel voorkomend fenomeen. Een voorbeeld is Zuid-Korea, waar het verspreiden van informatie over staatsondermijnende activiteiten is verboden en de Korean Internet Safety Commission bevoegd is te bepalen welke website illegaal materiaal bevatten en moeten worden geblokkeerd.
Informele censuur
Het afgelopen jaren hebben zich van overheidswege verscheidene vormen van informele internetcensuur ontwikkeld. De belangrijkste vormen zijn zelfregulering en co-regulering door internet service providers.Zelfregulering betreft afspraken tussen internet service providers, search engines (bijvoorbeeld Google) of andere telecommunicatiebedrijven onderling over het filteren van informatie met een bepaalde inhoud. Een voorbeeld is het samenwerkingsverband tussen zeven zoekmachines in Duitsland: Google, Yahoo, Lycos Europe, MSN Duitsland, AOL Duitsland, T-online en T-info. Het doel van internetcensuur is om informatie die schadelijk is voor minderjarigen op gecoördineerde wijze te filteren. De filtering vindt plaats op basis van een index die wordt opgesteld en gepubliceerd door het Duitse federale Ministerie voor Media. Deze vorm van informele controle vooraf gaat in de praktijk dikwijls gepaard met informele repressie achteraf zonder rechtelijke tussenkomst door middel van een zogeheten `Notice and take down procedure`.
Bij co-regulering is sprake als een regeling of afspraak berust op samenwerking tussen marktpartijen enerzijds en een overheidsinstelling anderzijds. De grens tussen zelf-regulering en co-regulering is niet altijd scherp te trekken. Als voorbeeld kan worden gewezen op het samenwerkingsverband tussen een aantal Nederlandse internet service providers en het Korps Landelijk Politiediensten (KLPD) met het doel de toegang tot website met kinderpornografische materialen te blokkeren. Het KLPD houdt een "zwarte lijst" bij van webpagina’s met kinderpornografische materialen. De samenwerkende internet service providers passen vervolgens filtertechniek toe om de toegang tot deze webpagina’s te blokkeren. Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie (WODC) is in 2008 geconcludeerd dat de juridisch grondslag voor het blokkeren van de webpagina’s op basis van de zwarte lijst van het KLPD problematisch is. Het KLPD heeft geen bevoegdheid tot het doen filteren en blokkeren van websites met kinderpornografische materialen. Een dergelijk activiteit kan niet worden gebaseerd op artikel 2 van Politiewet uit 1993, maar vereist een expliciete wettelijke basis vanwege de mogelijke beperking van het uitoefenen van het grondwettelijk beschermde recht op de vrijheid van meningsuiting.
1. Methodes van internetcensuur
Table of Contents
Of het nou gaat om formele censuur met hoofdmotieven: politieke- en machtsoverwegingen, het handhaven van sociale normen en veiligheidsoverwegingen of om informele censuur met zelfregulering en co-regulering. Wij beschrijven in het onderstaande alleen maar mogelijke methodes en geven een aantal voorbeelden.
Het gebruikte methodes van het internet censuur:
Geen toegang tot internet
De simpelste en de goedkoopste methode van internet censuur is geen toegang tot internet zoals in Cuba of zoals het gebeurde in Nepal tijdens de staatsgreep.Server take down
Server take down is het fysiek loskoppelen van een server van het internet, letterlijk: de stekkers lostrekken zodat deze niet meer is verbonden met internet. Dit kan geschieden door overheidsfunctionarissen, bijvoorbeeld politie- of veiligheidsdiensten die het kantoor van een internet service provider bezoeken, of beheerde van een internet service provider op bevel van een overheidsfunctionaris.Bij de onderstaande methodes is er sprake van het inzet van software en hardware om internet te censureren. Het internetcensuur met deze drie methodes is niet altijd zichtbaar, wordt vaak niet opgemerkt doorhet persoon of wordt vaak voor een technische storing van de website gezien.
Onderscheppen en blokkeren bij internet knooppunt
Elke land heeft een fysiek knooppunt aan het netwerk van het World Wide Web. Alle buitenlandse internetpagina`s komen binnen via dit knooppunt. Met behulp van routers worden ongewenste dataverkeer onderschept en geblokkeerd.Filteren bij Internet Service Providers
Een manier om dataverkeer te onderscheppen is om providers verantwoordelijk te maken voor de internetpagina's die ze doorgeven. Dankzij filterprogramma's kunnen providers makkelijk dataverkeer onderscheppen en blokkeren. Bijvoorbeeld: IP blocking wordt verstaan het blokkeren van IP adressen zodat internetgebruikers de aan deze adressen verbonden website niet meer kunnen bezoeken. Of Proxy-based blocking methodes zijn filtermethodes waarbij het internetverkeer langs een computersysteem wordt geleid met het doel het te bezoeken http adres te vergelijken met een lijst van te blokkeren sites. Dit kunnen individuele domeinen zijn (bijvoorbeeld bureaujansen.nl) maar ook subdomeinen (bijvoorbeeld.nl). Ook kan worden gefilterd op bepaalde woorden in het domein (bijvoorbeeldfalunggongl93). Wanneer een internetgebruiker een domein op de lijst probeert te bezoeken, wordt de site geblokkeerd. Soms verschijnt in dat geval een formele mededeling dat de site is geblokkeerd; in andere gevallen verschijnt een leeg scherm of een storingsmelding.-Bij ons in Nederland zijn plannen voor invoer van internet filter. In Europese parlement wordt gesproken over internet filter. België heeft al internet filter met het doel kinderporno te blokkeren.
- De Chinese overheid verplicht providers om aanstootgevende teksten van websites, nieuwsgroepen en prikborden af te halen.
Ook moeten providers email verkeer controleren op het gebruik van ongeoorloofde teksten. E-mails naar grote groepen mensen kunnen worden geweigerd, terwijl een e-mail naar een persoon wel aankomt.
- Iran heeft een soortgelijk systeem. De vele providers hanteren alleen niet allemaal dezelfde maatstaven, waardoor het kan zijn dat een website te bezoeken is in de ene stad, maar geblokkeerd wordt in de andere.
- In Egypte is het niet toegestaan om dataverkeer zoals e-mail te versleutelen.
Vervuiling van DNS-server (Domein Naam Systeem)
Een DNS-server koppelt een domeinnaam (bijvoorbeeld www.chilletjes.nl of www.bvbgraphics.nl) aan een IP-adres (bijvoorbeeld 123.696.969.696). Elke website heeft zo'n IP-adres. Door het vervuiling van DNS-server kunnen domeinnamen aan de verkeerde website gekoppeld worden.Bij onderstaande voorbeelden gaat vermoedelijk ook om vervuiling van een DNS-server:
- Het dagblad "Trouw" meldt dat de website van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de gevaren van vogelgriep, wanneer gelezen wordt in China, minder ernstig voorstelt dan op de echte website van de WHO te lezen is.
- Het regime in Oezbekistan is ook bederven in deze methode, meldt de organisatie "Reporters zonder Grenzen". Website van dissidenten worden gespiegeld en vervolgens wordt de inhoud subtiel gewijzigd. Meesten zal het niet eens opvallen dat er iets mis is met de website.
- Ook in Thailand gebruiken ze deze techniek. Wie in Thailand een porno- of gok- website bezoekt, kan doorgesluisd worden naar het welbekende "Page not Found" pagina.
Overige internetcensuur methodes
Registratie verplicht
Een website of weblog beginnen mag in China als de identiteitspapieren binnen een maand overlegd zijn. Als dat niet gebeurt, wordt de website of blog weggehaald. In augustus 2004 heeft de Chinese internetpolitie zevenhonderd websites verwijderd.
Zuid-Korea werkt aan een wet die internetgebruikers verplicht zich te registreren onder hun eigen naam en identiteitsnummer voordat ze kunnen 'posten' in een internetfora, zo meldden verschillende media deze zomer. Naam en nummer zouden dan worden vergeleken met de gegevens in een nationale database.
Volgen van internetfora en chatrooms
De internetpolitie in China (naar schatting circa 30.000 digitale dienders) controleert of er in chatrooms en webfora strafbare zaken besproken worden. Ook worden veel vrijwilligers ingezet om chatrooms te beheren en kritische of onfatsoenlijke teksten te verwijderen.
Big Brother-internetcafés
Bij bezoek aan een Chinees internetcafé zal de eigenaar een kopie van het identiteitsbewijs maken. De Chinese internetcafés zijn verplicht software te gebruiken die bepaalt welke website de cafébezoekers wel en niet mogen zien. Ook wordt het surfgedrag van de cafébezoekers zestig dagen vastgelegd. Internetcafés hebben een overheidsvergunning nodig.
Undercover-chatters
In China bestoken undercover-chatters namens de overheid internetfora en chatrooms met het doel de publieke opinie te beïnvloeden bij controversiële onderwerpen.
Intimidatie
Onwelgevallige websites in China krijgen de boodschap 'Uw website bevat inhoud die indruist tegen de wet'. In landen als Oezbekistan worden internetjournalisten regelmatig bedreigd.
Gevangenis
Als andere methoden voor internetcensuur niet helpen, grijpen sommige landen naar het uiterste middel: gevangenisstraf. 'Foute' internetgebruikers kunnen tot een jarenlange gevangenisstraf worden veroordeeld. In landen als China, Iran en Vietnam zitten mensen vast vanwege hun meningsuiting op internet. Ook journalisten die zijn uitgeweken naar het internet omdat kranten onder zware censuur staan, worden geregeld opgepakt.
2. Internet Filter
Table of Contents
Internet filter is meest gebruikte methode van internet censuur. Daarnaast wordt het ook, al zijn wij zelf vaak van onbewust; ook in ons eigen leven of door ons zelf toegepast. Voorbeelden van filters uit onze omgeving zijn:
- door de regering
- door de ISP naar zijn klanten
- door de werkgever richting werknemer
-door school naar studenten
- door de bibliotheek naar hun klanten
- door een ouder op zijn kinds computer
- door jezelf op je eigen computer
De bedoeling van een internet filter is om wat autoriteiten opgepast vinden te blokkeren voor bezoekers. Sommige internet filters bevatten een tijdslot wat toegepast kan worden door ouders om te bepalen hoelang ze op internet mogen. Internet filters worden gebruikt door regeringen om te zorgen dat eventuele schadelijke informatie voor de regering onderdrukt word. Wanneer er gezocht word op bepaalde regeringstermen zorgt het internetfilter dat de webpagina direct word afgesloten of er komt een error melding.
Toepassingen
Deze software wordt voornamelijk gebruikt om te voorkomen dat kinderen websites te zien krijgen waarvan de inhoud schadelijk kan worden geacht voor hun geestelijk welzijn, zoals pornografische websites, websites waarvan de inhoud of de presentatie voor kinderen beangstigend kan zijn en websites waarop gebruik van geweld verheerlijkt wordt. Daarnaast worden internetfilters ook in bedrijven gebruikt om te voorkomen dat werknemers niet werkgerelateerde websites bezoeken. De technologie van internetfilters kan ook gebruikt worden voor het censureren van op internet beschikbare informatie door overheden. Bij een aantal landen betreft dit kinderpornografie, bij sommige andere, met name niet-democratische staten ook andere pagina's.Centraal filter
Bij de Internet provider is een Internet filter geïnstalleerd dat ervoor zorgt dat Internet globaal kan worden gefilterd van bijvoorbeeld websites die te maken hebben met seks. Op het moment dat iemand gebruik gaat maken van Internet, is het Internet al gefilterd. Dit vindt plaats door middel van keywords en/of een verzameling van websites die verschillende categorieën kent bij de Internet provider. Een centraal filter wordt in het buitenland al veelvuldig toegepast voor met name de thuisgebruikers. Deze "voorfiltering" draagt bij aan een veiligere Internetverbinding, echter heeft minder flexibiliteit dan een lokaal Internetfilter. Een kenmerk van een centraal filter is de centrale gegevensopslag hetgeen uit privacy oogpunt vaak niet is gewenst (Een lokaal filter kent een lokale gegevens opslag).Lokaal filter
Met behulp van een lokaal Internetfilter sluit het surfgedrag aan bij de filosofie, geloofsovertuiging en regelgeving van de Ouder enz.. De Internetfilters van vandaag de dag zijn eenvoudig te bedienen, dus vanuit beheersaspect biedt dit geen problemen. Tevens kan een "niet gewenste Internetsite" DIRECT worden tegengehouden hetgeen bij een centraal filter niet mogelijk is en kunnen problemen snel worden gevonden middels het zelf kunnen genereren van rapportages.Werking
Er bestaan verschillende methoden om te beoordelen of een bepaalde website aan de gebruiker getoond mag worden.<De meest toegepaste methoden zijn de volgende vier:
• Controleren of de site op de vooraf samengestelde white list met toegestane websites staat
• Controleren of de site op de vooraf samengestelde black list met verboden websites staat
• Controleren of de betreffende website door de uitgever voorzien is van een classificeringslabel, bijvoorbeeld een ICRA-label
• Controleren of in de inhoud van de website bepaalde niet-toegestane woorden voorkomen.
De meeste internetfilters gebruiken een combinatie van de hierboven genoemde filtermethoden. Een internetfilter kan zowel op de computer van de gebruiker als op de computers van de internet provider geïnstalleerd zijn.
Onvolkomenheden
Een internetfilter dat alle gewenste inhoud doorlaat en alle ongewenste inhoud tegenhoudt bestaat niet, geen enkele leverancier van filtersoftware kan op dat gebied een absolute garantie geven. Wanneer bijvoorbeeld het woord borst tot verboden woord wordt verklaard om pornografische sites uit te filteren zal ook informatie over borstkanker worden tegengehouden, net als bijvoorbeeld het recept voor borstplaat.Omgekeerd kunnen filters omzeild worden: als je weet dat de termen porno en seks niet door het filter komen kunnen termen als p0rN0 en 5-E-X gebruikt worden.
Filterkeuze
Welk filter (of welke filterinstelling) gewenst is varieert uiteraard. Een op jongeren gerichte website waarop seksuele voorlichting wordt gegeven zal door sommige ouders als zeer gewenst worden gezien terwijl andere ouders dezelfde website als ongewenst zullen ervaren omdat ze deze voorlichting zelf willen doorgeven of het oneens zijn met de verstrekte informatie.Internetcensuur in Nederland
De aankondiging van Buitenlandse Zaken om internetcensuur in het buitenland samen met haar Franse ambtgenoot te gaan bestrijden is een goed streven, maar ook hypocriet, aldus Bits of Freedom (BoF). Volgens de Burgerrechtenbeweging verlegt minister Verhagen daarmee de aandacht onterecht naar het buitenland. "Hij verhult daarmee dat ook in Nederland door het Ministerie van Justitie actief gewerkt wordt aan een internetfilter, zonder juridische waarborgen", zegt BoF directeur Ot van Daalen.In Nederland wordt het internetfilter niet op grond van een wet geïntroduceerd, maar drukt het Ministerie van Justitie zijn plan in samenspraak met providers door, aldus de burgerrechtenbeweging. "Hierdoor tasten we in het duister over de inhoud van de afspraken tussen de overheid en de providers. We weten ook niet welke websites op de lijst komen, want die lijst zal niet openbaar worden gemaakt.
Censuur
Volgens Van Daalen zijn er geen juridische waarborgen bekend in het geval dat een website onterecht op de lijst wordt geplaatst. "Hierdoor zijn we overgeleverd aan de goede wil van degene die de zwarte lijst bijhoudt. Het verbergen van illegaal materiaal achter een filter is bovendien nooit een goede oplossing: die websites moeten verwijderd in plaats van verborgen worden, en de verspreiders moeten worden gestraft."Bits of Freedom: "De pot verwijt de ketel. Onder het bewind van Verhagen's partijgenoot minister Hirsch Ballin wordt er juist alles aan gedaan om het Nederlandse internet te censureren. Alle juridische waarborgen ontbreken. Wij roepen minister Verhagen op om deze rampzalige plannen van zijn partijgenoot te stoppen, in plaats van dictatoriale regimes langs een meetlat te leggen waar Nederland zelf schandalig slecht bij afsteekt."
3. Doelen van Internetcensuur
Table of Contents
Het doel voor toepassen van internet censuur van staten met een autoritair repressief regime of democratische staten, waaronder ook Nederland is het doel hetzelfde. Het doel is beschermen van ideologische en politieke overwegingen, normen en waarde van de staat en samenleving waarover ze regeren. Dus het doel van internetcensuur verschilt nogal per levensopvatting van regerende overheid. Het doel van internetcensuur kan als weerspiegeling van de vrijheid binnen maatschappij gezien worden. Hoe minder censuur hoe meer vrijheid!
The great firewall of China
China is het meest perfecte voorbeeld die gebruik maakt van internet censuur. Dit omdat China hiermee vaak het nieuws haalt. Zo heeft China in september 2002 de bekende zoekmachine Google uit de lucht gehaald. De zoekmachine maakte het mogelijk voor de bevolking om website´s op te halen die verboden zijn door de Chinese regering.
China gaat heel ver met het doorvoeren van internet censuur. Zo heeft de regering zoekmachines een verdrag laten tekenen. Deze noemen ze de Public Pledge on Self-discipline for the Chinees Internet Industry. In dit verdrag staat waar de zoekmachines zich aan moeten houden om niet geblokkeerd te worden door de overheid. Dit verdrag werd onder andere ondertekend door Yahoo, dit omdat de zoekmachine een kantoor in China heeft staan.
Een weblog beginnen in China mag pas wanneer de identiteitspapieren binnen een maand gecontroleerd zijn. Als dit niet gebeurd dan word de website van het internet afgehaald.
China is een (Mac Donalds) Communistisch land, het communisme houd eerder stand wanneer het nationalisme bij het volk groot is. Wanneer de Chinese overheid geen internetcensuur doorvoert kunnen journalisten en bloggers nieuwsberichten lezen uit andere landen over China. Waardoor het beeld van de bevolking kan veranderen. Het nationalisme (trots zijn op je land) zal dan minder worden en de geloofwaardigheid van de regering zal dan dalen. Hier zien we dus dat China internet censuur doorvoert om politieke redenen. Het doel van de internet censuur in China is de mensen de informatie te laten lezen die zij toestaan.
De internetcensuur die de Chinese overheid gebruikt is onder te verdelen in formele internetcensuur. Dit omdat de overheid van te voren bepaald wat wel en niet gelezen mag worden.
Internet niet voor iedereen toegankelijk maken
In Cuba is het internet niet de normaalste zaak van de wereld. Het internet is in Cuba niet voor iedereen toegankelijk. Alleen artsen, partijleden, ambtenaren en anderen die toestemming hebben gekregen van de communistische partij mogen gebruik maken van het wereld wijde web. Het toerisme in Cuba heeft hier het meeste last van. Deze kunnen namelijk niet online adverteren. Voor de toeristen zelf zijn er wel speciale faciliteiten die het internetten op het eiland toch mogelijk maken.Doordat de Cubaanse regering bepaald wie er gebruik mag maken van het internet, controleert de overheid het internet. Daarnaast is het makkelijker iemand aan te spreken wanneer je weet wie er gebruik van maakt. Wanneer er informatie gepubliceerd wordt wat niet door de overheid is goed gekeurd, kan deze persoon hierop worden aangesproken.
Op deze manier kan er alleen informatie worden verstrekt die goed gekeurd is door de overheid. Een vorm van internetcensuur. Het doel van de overheid in Cuba heeft een politieke achtergrond. Net als China is Cuba een communistisch land, het heeft net als China dezelfde ideologieën en politieke standpunten. Net als China willen ze het nationalisme zo hoog mogelijk houden. Waardoor de overheid van te voren maatregelen treft om dit te waarborgen. De Cubaanse regering past net als de Chinese overheid formele internetcensuur toe.
Illegaal downloaden
Tegenwoordig kan alles gedownload worden vanaf het internet. Ook is het mogelijk om via het internet illegaal muziek, software etc. te downloaden. Het Franse parlement heeft hiervoor en wet voor aangenomen. Door de overheid is een instantie in het leven geroepen die het internet gebruik van de franse gaat controleren. Deze instantie heet de hadopi (hoge instantie voor de verspreiding van werken en bescherming van rechten op internet).Deze wet heet de three-strikes wet. Het komt in deze wet erop neer dat wanneer internetgebruikers drie keer inbreuk maken op het auteursrecht zij afgesloten kunnen worden van het internet. De Franse overheid heeft ook gevraagd aan de EU om deze wet te verwerken in de gedragscode voor internetvrijheid. Alleen deze wet is juist in strijd met de internetvrijheid. En zelfs in strijd met het grondrecht op communicatievrijheid en het grondrecht op privacy. Het is daarom dat de EU besloten heeft deze wet te verwerpen. Deze censuur kan onderverdeeld worden als informele censuur want deze censuur valt onder zelfregulering en co-reguleren. Het valt onder zelfregulering omdat het illegaal downloaden verboden is volgens de wet en het valt ook onder co-reguleren omdat er ook van uit word gegaan dat de providers daar rekening mee houden.
De wet is in oktober 2010 ingegaan en heeft al verschillende gevolgen gehad. In Frankrijk krijgen nu gemiddeld 25.000 mensen per dag een waarschuwing. Zij kunnen door deze wet mogelijk afgesloten worden zonder eerlijk proces.
De Fransen hebben dus niet een politiek doel voor de internet censuur. Het doel van de Franse overheid is illegale downloads, van bijvoorbeeld muziek, tegen te gaan. En de auteursrechten te beschermen. Ook al is dit dan wel in strijd met het recht op communicatie vrijheid en het grondrecht op privacy.
Censureren na gebeurtenis of historisch feit
Wanneer er zich een historisch feit plaats vindt of een bijzondere gebeurtenis gaan mensen hier over praten. Dit gebeurt ook over het internet. Verschillende social media platforms worden geraadpleegd na een belangrijke gebeurtenis. Na de aardbeving in Haïti bijvoorbeeld werd door 50.000 twitteraars de tag #haïti getwitterd.Sommige landen willen deze gebeurtenissen stil houden. Vooral wanneer de overheid in het spel is. En kiezen daarom om dit te censureren.
Dit gebeurde bijvoorbeeld in China. Na een rel die uitgebroken was tussen 2 bevolkingsgroepen. Het gebied waar deze rel uitbrak, (Xijang) , zat hierna maanden lang zonder internet.
Het doel van dit soort internetcensuur is het niet uit laten lekken van een gebeurtenis waardoor een land of persoon een slechte naam kan krijgen.
Volgens de wet verboden
Wetten en regels zijn er om je aan te houden. En enkele landen kiezen ervoor om deze wetten ook door te voeren op het web.In Thailand is gokken volgens de wet ten strengste verboden. Het is daarom dat Thailand er voor kiest om gok websites te blokkeren of door te sluizen naar een "page not found".
Forums en weblogs
We hebben het misschien niet door maar internetcensuur is dichterbij dan gedacht word. Verschillende blogs en forums passen ongemerkt internetcensuur toe. Wanneer er comments verschijnen op topics die niet van toepassing zijn, of niet door de webmaster worden geaccepteerd worden al snel verwijderd. We kunnen dit zien als een vorm van internetcensuur omdat één bestuurlijke macht de informatie bewerkt. En laat zien wat wel en niet geplaatst mag worden. Het doel van de webmasters is om zo aan te geven hoe ver de gebruikers mogen gaan.
Invoering kinderporno filter
Internet censuur wordt ook gebruikt om kinderen te beschermen of om het delen van verboden materiaal als het gaat om kinderen. Kinderporno is namelijk verboden in elke land maar is toch te vinden op het internet. Elk land heeft wel een website waar kinderporno op staat en dit moet worden gevonden en worden verwijderd. Een middel hiervoor is het censureren van deze websites. Verschillende landen proberen nu een filter door te voeren waarbij kinderporno kan worden gecensureerd en waardoor dus de website geblokkeerd word voor bezoekers.Het filter heeft tot doel sites op het internet te blokkeren met daarop kinderpornografische afbeeldingen of videomateriaal. Door het opstellen van een blacklist van deze sites en het toepassen van technologische censuur, het filter, kunnen sites die op de blacklist staan niet meer bezocht worden. De gebruiker die naar de site surft krijgt een rood stopbord in zijn browser met uitleg over de onbereikbaarheid van de site. Men onderneemt dus niets tegen de makers en verspreiders van kinderporno noch verwijdert men de weerzinwekkende inhoud van de sites. De sites worden uitsluitend ontoegankelijk gemaakt.
Naast de filtersystemen en internetcensuur in repressieve regimes, zoals in China of Thailand, kent alleen Australië en Duitsland tot op heden een verplicht filtersysteem. Vrijwillige filtersystemen komen onder andere voor in Zweden, Noorwegen, Finland en Denemarken. Vrije, westerse staten dus. De plannen voor toepassing van een verplicht kinderporno filter op het internet liggen in Nederland ook al klaar. De bestaande filtersystemen falen aantoonbaar. De beruchte klokkenluidersite wikileaks.org publiceerde inmiddels tal van geheime blacklists waarna bleek dat 70-90% van de geblokkeerde websites niets met kinderporno te maken had.
Overheden blokkeerden lukraak informatie die zij zelf niet geschikt achtten, maar maakten ook talloze fouten tijdens het blacklisting proces. Zo stond op de Australische blacklist een onschuldige website van een tandarts. Ook Nederlandse websites verschenen op de diverse gelekte blacklists. Daaronder een groot aantal reguliere pornografische sites, maar ook een site van een bedrijf dat opleidingen voor heftruckchauffeurs aanbiedt. De samenstelling van de blacklists is dus een heikel punt. De gewenste transparantie staat op gespannen voet met de noodzaak de inhoud van het blacklisting proces en de blacklist zelf niet openbaar te maken. Het proces en de lijst, dat volgens overheden strikte afscherming vereist, is oncontroleerbaar en kan derhalve gemakkelijk tot misbruik leiden.
Het behoeft geen nader betoog dat Europese overheden actie moeten ondernemen om het probleem van kinderporno en de verspreiding daarvan een halt toe te roepen. Echter, invoering van het kinderporno filter streeft dat doel compleet voorbij en leidt tot censuur waarvan de negatieve gevolgen op de lange termijn niet te overzien zijn.
Deze censuur kan onderverdeeld worden als informele censuur want deze censuur valt onder zelfregulering en co-reguleren. Het valt onder zelfregulering omdat kinderporno verboden is volgens de wet en het valt ook onder co-reguleren omdat er ook van uit word gegaan dat de providers kinderporno probeert tegen te gaan.
4. Benadeelde groepen
Table of Contents
Hieronder staan een aantal groepen die benadeeld kunnen worden of zijn door internetcensuur:
Journalisten
Internetcensuur heeft ook grote nadelen voor journalisten. Zij weten namelijk niet of de informatie die zij krijgen via het internet ook echt de waarheid is. Daarnaast word het moeilijker door internetcensuur hun beroep uit te voeren. Dit omdat zij niet het nieuws kunnen brengen aan de grote menigte omdat het gecensureerd is. Op den duur kan dit het recht op persvrijheid benadelen. Dit omdat stukken die geschreven worden en geplaatst door de overheid weggehaald kunnen worden. Hierdoor kan de journalist niet zijn verhaal vertellen aan het grote publiek en is dit in strijd met het recht op persvrijheid.Bloggers
Dit geld ook voor bloggers. Bloggers schrijven vaak over dingen die gebeurt zijn in de wereld. Of over een bepaald onderwerp. Eigenlijk kun je bloggers zien als de moderne journalist. Wat dus voor de journalist geldt, geldt ook voor de blogger. Doordat hij zijn verhaal niet kan vertellen omdat dit wordt verwijderd door de overheid wordt hij benadeeld. Hij wil alleen zijn publiek vertellen wat hij er van vind maar word hier van weerhouden. Net als de journalist wordt weerhouden zijn verhaal te vertellen aan de grote massa.Nieuwsgroepen
Nieuwsgroepen daarentegen zijn plekken op het internet waar het nieuws en andere onderwerpen worden besproken. Wanneer er op deze nieuwsgroepen onderwerpen besproken worden die de overheid niet wilt kan de overheid dit censureren. Wanneer zij dit doen is er sprake van internetcensuur. Daardoor is deze groep ook een van de benadeelde. Zij worden er namelijk van weerhouden te discussiëren over een bepaald onderwerp omdat de overheid dit niet wil.Gewone internet gebruikers
Doordat de bovenstaande groepen benadeeld worden door internetcensuur, kun je eigenlijk wel stellen dat elke gebruiker van het internet word benadeeld door internetcensuur. Wanneer het moeilijker of onmogelijk wordt gemaakt om nieuws op het internet te verspreiden zal niemand nieuws op het internet kunnen vinden. Dus even snel een nieuws artikel na lezen zal dan een stuk lastiger worden. Niet al het nieuws zal verwijdert worden maar het nieuws dat niet gepubliceerd mag worden(door journalisten, bloggers en nieuwsgroepen) zal nooit bij de gebruiker komen. Hier praten we dus over een benadeelde groep voor zowel de verspreider als de lezer/gebruiker van het internet.5. Wetten en straffen
Table of Contents
In Nederland zijn er op dit moment geen duidelijke regels en wetten voor internet afzonderlijk. Het internetcensuur komt wel rustig onze kant op want Nederland en Frankrijk nemen het initiatief voor het opstellen van een internationale gedragscode voor internetvrijheid. Minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie wil dat het Openbaar Ministerie, zonder tussenkomst van een rechter, een internetsite kan verbieden die onrechtmatig verkregen informatie publiceert. Nu moet een rechter zich daar altijd over uitspreken. Het gaat om informatie die is gestolen, of die niet voor publicatie bedoeld is.
Een internationale gedragscode kan bijvoorbeeld richtlijnen geven voor de export van internetfilters. Landen en bedrijven die de gedragscode onderschrijven, kunnen er zeker van zijn dat technologie niet wordt gebruikt voor censuur van internet.
Nederland en Frankrijk nodigen andere landen, internationale instellingen, maatschappelijke organisaties, ICT-bedrijven, academici en mensenrechtenverdedigers aan het begin van de zomer uit om in Parijs te spreken over een gedragscode.
Verder zullen de deelnemers bekijken hoe internetvrijheid een juridische basis kan krijgen, hoe internetcensuur door staten kan worden gemonitord en hoe mensenrechtenverdedigers, die gebruik maken van internet, kunnen worden ondersteund.
Nederland en Frankrijk werken ook in de EU gezamenlijk aan voorstellen voor de beperkingen op de uitvoer van internetfilter technologie naar Iran. Iran censureert het internet mede met technologie die afkomstig is van Europese bedrijven.
Landen die de gedragscode onderschrijven, zouden er 'zeker van kunnen zijn' dat de technologie niet wordt gebruikt om het internet te censureren. Ook zou moeten worden gekeken hoe internetvrijheid een 'juridische basis' kan krijgen en hoe mensenrechtenactivisten die het internet gebruiken, kunnen worden gesteund. In Nederland wordt al langere tijd gewerkt aan een internetfilter, dat moet worden gebruikt om te filteren op kinderporno. Het is echter onduidelijk of dat filter alleen daarvoor zal worden gebruikt.
Er wordt overigens wel hevig geprotesteerd tegen het wetsvoorstel want volgens internetorganisaties, wetenschappers en bloggers komt de pers- en internetvrijheid in het gedrang.
Zo is er een brand brief naar Minister Ernst Hirsch Ballin gestuurd. Het wetsvoorstel werkt volgens de opstellers van de brief overheidscensuur in de hand en zou vergaande gevolgen hebben voor de vrijheid van de Nederlandse internetters. Zo zijn ze tegen het plan om de officier van justitie bevoegd te maken om gegevens van het internet te verwijderen en websites deels af te sluiten, zonder voorafgaand besluit van een rechter.
De briefschrijvers protesteren eveneens tegen het voorgenomen verbod op publicatie van niet-openbare informatie. Dit zou klokkenluiders het werk onmogelijk maken. De brief is een initiatief van de digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom. De brief is mede ondertekend door de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), BNN en internetondernemers.
In opdracht van het ministerie van Justitie (WADE) is in 2008 een onderzoek
uitgevoerd naar (o.m.) de juridische grondslag van samenwerking tussen de KLPD en de internet service providers. De onderzoekers concluderen dat de juridische grondslag voor het blokkeren van de webpagina's op basis van de zwarte lijst van de KLPD problematisch is. De KLPD heeft geen bevoegdheid tot het (doen) filteren en blokkeren van websites met kinderpornografische materialen. Een dergelijke activiteit kan niet worden gebaseerd op artikel2 Politiewet 1993, maar vereist een expliciete wettelijke basis vanwege de mogelijke beperking van het uitoefenen van het grondwettelijk beschermde recht op de vrijheid van meningsuiting. De onderzoekers wijzen op de mogelijkheid van zelfregulering en analyseren in dat verband ervaringen in andere Europese landen, waaronder Noorwegen en Zweden.
In reactie op dit onderzoeksrapport schreef de Minister van Justitie op 15 september 2008 aan de Tweede Kamer (o.m.): "Ik onderschrijf dat de mogelijkheden om te filteren en te blokkeren kleiner worden warneer de overheid dit doet of laat doen; de mogelijkheden van de overheid om informatie te blokkeren worden immers begrensd door Grondwet en EVRM. Ik onderschrijf ook de mening van de onderzoekers dat er juridische mogelijkheden zijn voor providers, netwerkbeheerders of particulieren om hun internetverkeer zelf te filteren. De minister geeft aan van mening te zijn dat de werkwijze die nu door het KLPD samen met een aantal internet service providers wordt gevolgd niet moet worden voortgezet. Hij heeft overleg gevoerd met vertegenwoordigers van de internet service providers om alternatieve mogelijkheden te onderzoeken. Afgesproken is dat de internet service providers de techniek van het ontdekken van kinderporno zullen proberen te verfijnen en die te gebruiken voor het ontwikkelen van kinderpornofilters, zo blijkt uit de brief van de minister aan de Tweede Kamer. Voorts zullen de internet service providers zelf een voorziening treffen voor het bijhouden en actualiseren van de zwarte lijst en zullen zij, gezamenlijk met de overheid, werken aan de ontwikkeling van een platform voor de internationale uitwisseling van gegevens.
Internetcensuur en het EVRM
Ingevolge artikel 10, eerste lid, van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) heeft een ieder het recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid om denkbeelden te ontvangen of te verstrekken, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen. Ingevolge het tweede lid van artikel 10 EVRM kunnen beperkingen aan de vrijheid van meningsuiting worden gesteld. Deze beperkingen dienen noodzakelijk te zijn in het belang van een democratische samenleving' (de noodzakelijkheids- en proportionaliteit) in het belang van de nationale veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, voor de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in zijn uitspraak in de zaak Perrin tegen Verenigd Koninkrijk (2005) bepaald dat uitingen op Internet onder de reikwijdte van artikel 10, eerste lid, EVRM vallen. Ook het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft expliciet erkend dat digitale uitingen beschermd worden door deze verdragsbepaling.
In de Declaration on Human Rights and the Rule of Law in the Information Society (2005) verklaarde het Comito dat "freedom of expression, information and communication should be respected in a digital as well as in a non-digital environment, and should not be subject to restrictions other than those provided for in Article 10 of the ECHR,simply because communication is carried in digital form."
In hoeverre biedt artikel 10 EVRM ruimte voor censuur van overheidswege? De tekst van artikel 10, tweede lid, sluit censuur niet uit. WeI vloeit uit die bepaling de eis voort dat elke preventieve maatregel noodzakelijk zal moeten zijn in een democratische samenleving. Het Europees Hof voor de Rechten van de mens (verder: het Hol) beschouwt voorafgaande toestemming als uiterst verdacht. In het Sunday Times No.2-arrest overwoog het Hof hierover: "The dangers inherent in prior restraints are such that they call for most careful scrutiny on the part of the Court."
Uit het voorgaande kan worden geconcludeerd dat internetcensuur in de jurisprudentie van het Hof niet wordt uitgesloten, maar weI aan een strikte noodzakelijkheids en proportionaliteitstoets wordt onderworpen. Dit betekent dat een overheid,indien deze internetcensuur wil toepassen, zal moeten aantonen met het oog op welk doel het voorafgaand toezicht nodig is, dat er geen alternatief middel is om dit doel te bereiken en dat het gekozen middel (de censuur) evenredig is ten opzichte van het te bereiken doel.
Internetcensuur wetten en straffen in China
Het beleid en de wetten die China hanteert op het gebied van internetcensuur staan op veel punten op gespannen voet met internationale mensenrechtenstandaarden, waaronder het recht op vrijheid van meningsuiting. Zolang het strafrecht onduidelijke gedefinieerde begrippen als ‘staatsgeheimen’ en ‘staatondermijnend gedrag’ bevat worden deze misbruikt voor onjuiste detentie en voor het vervolgen van journalisten, redacteurs en gewone internetgebruikers.
Het internetcensuur in China is en kan wel degelijk ver worden doorgevoerd. Internet kan zelfs een instrument voor controle zijn. Internetcensuur geschiedt op verschillende wijzen. Er zijn internationale gateways, waar alle buitenlandse internetpagina's binnenkomen, zoals ChinaNet van China Telecom. Deze worden gecontroleerd met behulp van netwerkfilters, die vrij eenvoudig alle onwelgevallige sites blokkeren. Bovendien zijn de internetproviders (ISP's), maar ook de (vele)internetcafe's, verantwoordelijk voor de pagina's die zij doorgeven. Bij hen zijn zogeheten blackboxes geïnstalleerd dat alle internetverkeer gedurende 60 dagen opslaan. Zo kan precies worden nagegaan wie waar op het internet is geweest. Bovendien moet een internetgebruiker zich binnen dertig dagen laten registreren.
Een wapen dat de Chinese overheid in de strijd gooit is intimidatie. Met gerichte acties laat zij weten dat de overheid een oog in het zeil houdt. Zo laat zij op onwelgevallige sites soms boodschappen achter als: 'uw website bevat inhoud die indruisen tegen de wet'. Een enkele keer gaat een hele website voor een paar dagen plat, zoals in 1997, toen de portal Sinacom een link bevatte naar een pornografische site.
Door alle regelgeving en maatregelen is er een klimaat van zelfcensuur ontstaan. Mensen die in internetcafés surfen (dit zijn volgens een onderzoek uit 2001 21 procent van de schatting 30-40 miljoen Chinese surfers) voelen de sociale controle die er in die omgeving heerst. Dat geldt ook voor mensen die op het werk internetten (ca. 21 procent).
Zelfregulering komt in sommige gevallen zelf op gang. Zo riep de industrie zelf de Public Pledge on Self-Discipline for the Chinese Internet Industry in het leven. Bedrijven die deze overeenkomst tekenen, beloven gevoelig materiaal (bijv. mensenrechten, dissidenten etc.) te verwijderen. Alle Chinese zoekmachines hebben hun handtekening gezet. Portal Yahoo is waarschijnlijk het enige Amerikaanse bedrijf dat deze overeenkomst heeft getekend. Yahoo heeft een Chinees kantoor, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Google. Deze zoekmachine hoeft de Pledge dan ook niet te ondertekenen, maar loopt wel het risico van een blokkade, zoals deze maand daadwerkelijk gebeurde.
Door de toename van buitenlandse meer buitenlandse investeringen in China lopen deze westerse bedrijven in de ICT steeds meer risico mee te werken aan mensenrechtenschendingen. Denk hier vooral bij het schenden van de vrijheid van meningsuitingen en het onderdrukken van meningen die afwijken van het gewenste denk patroon. Mede door alle westerse en andere buitenlandse investeringen in China lijken internetbedrijven deel het probleem te zijn geworden.
Denk hierbij aan grote en invloedrijke westerse ICT/ internetbedrijven. Microsoft, Google en Yahoo! Zijn bedrijven die in principe mee werken aan het probleem van internet censuur in China.
Zo heeft Microsoft op 30 december 2005, op verzoek van de Chinese overheid de weblog van Zhao Jing een onderzoeker voor de New York Times in Peking afgesloten. Het bedrijf maakt het gebruikers van MSN spaces in China bovendien onmogelijk om bepaalde ‘gevoelige’ termen te gebruiken in hun account naam of blogtitel.
Google heeft speciaal voor China een eigenlijk zoekmachine ontwikkeld en gelanceerd in januari 2006. ‘www.google.cn’, is een zelfcensurerende zoekmachine voor Chinese gebruikers als alternatief voor google’s bestaande zoekmachine buiten China.
Wat betreft het risico lopen voor westerse bedrijven om mee te werken aan schenden van mensenrechten spant Yahoo! de troon. Yahoo! heeft vrijwillig de door China opgestelde ‘Public Pledge on Self-discipline for the Chinese Internet Industry’ ondertekend. Het bedrijf schaart zich daarmee achter de officiële inspanning tot censuur. Yahoo! heeft ook informatie verstrekt waarmee de Chinese overheid tenminste vier Chinese internetgebruikers heeft kunnen veroordelen op beschuldigingen van ‘lekken van staatsgeheimen’ of ‘staatsondermijnend gedrag’. Deze beschuldigingen zijn een grove schending van de vrijheid van meningsuiting.
Een van de vier veroordeelde Chinese internetgebruikers is Shi Tao, een Chinese journalist van dagblad Dangdai Shang Bao. In een mail 'onthulde' hij de details van een overheidsdirectief over hoe journalisten om moesten gaan met de aanstaande herdenking van het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989. De mail verstuurde hij met zijn Yahoo! account. Yahoo! overhandigde zijn privégegevens aan de Chinese autoriteiten, waardoor Shi Tao veroordeelt kon worden tot 10 jaar gevangenis.
Zo blijkt dus dat ondanks alle mogelijkheden die er zijn wat betreft internet censuur, er sommige landen zoals China grijpen naar het uiterste middel: gevangenisstraf. 'Foute' internetters kunnen tot een jarenlange gevangenisstraf worden veroordeeld. In landen zoals het eerder genoemde China, maar ook in Iran en Vietnam zitten mensen vast vanwege hun meningsuiting op internet. Ook journalisten die zijn uitgeweken naar het internet omdat kranten onder zware censuur staan, worden hier geregeld opgepakt.
6. internetcensuur.nl
Table of Contents
Nederland
Toen is er de afgelopen jaren gedebatteerd over de wenselijkheid en mogelijkheden van een vorm van censuur op Internet in het belang van de staatsveiligheid, meer in het bijzonder het beschermen van de samenleving tegen de dreiging van terrorisme. Het debat begon na de aankondiging van het Tweede Kamerlid Wilders van zijn film Fitna. In reactie hierop pleitte Minister van Staat Van den Broek er in maart 2008 voor dat de Nederlandse regering een kort geding zou aanspannen tegen het Tweede Kamerlid, om, met het oog op de staatsveiligheid, de rechter (vooraf) te laten bepalen of uitzending van de film verantwoord was. De discussie naar aanleiding van deze gebeurtenissen spitsten zich toe op de vraag of er, ondanks het in artikel 7 Grondwet geformuleerde censuurverbod, niet toen onder bijzondere omstandigheden ruimte is, of zou moeten komen, voor een vorm van censuur op internet.Niet alleen in het buitenland is er sprake van internet censuur. Binnenkort is dit misschien ook wel van toepassing in Nederland. Minister Hirsch Ballin heeft namelijk een wetsvoorstel ingediend die het mogelijk maakt dat het OM (Openbare ministerie) internet websites mag verbieden. Ook staat hierin dat het verbieden van websites mogelijk moet worden zonder dat hier een rechter tussen zit. Nu moet dit via de rechter geregeld worden.
Het zal hier volgens onze minister gaan om informatie die is gestolen of die niet voor publicatie bestemt zijn. Bijvoorbeeld uitgelekte stukken van nationaal belang. Als deze wet aangenomen wordt zal dit de deur openzetten voor overheid censuur. De overheid mag dan namelijk bepalen welke informatie wel gepubliceerd mag en welke niet.
Dit wetsvoorstel is in juni 2010 aangevraagd maar er werd direct heftig op gereageerd door bloggers, wetenschappers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Deze zijn op grote schaal in actie gekomen en hebben allen hun handtekening gezet onder de brandbrief.
Ook de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft gereageerd op het wetsvoorstel. Zij zijn bang dat door het aannemen van deze wet, de weg naar internetcensuur door de Nederlandse overheid vrij maakt. En dat hierdoor ook de wet tot persvrijheid op het spel zou kunnen komen te staan.
In het wetsvoorstel komt niet alleen het filteren van informatie aan bod.
Ook is er een maatregel voorgesteld door de Europese commissie die kan leiden tot internet censuur. Zij pleiten voor een EU-breed filter dat verplicht moet worden. Dit met het oog op het filteren van kinderporno.
De website Bits of Freedom werd het voorstel niet hartelijk ontvangen. Het voorstel zou alle EU-lidstaten verplichten om ervoor te zorgen dat websites die kinderpornografische informatie of afbeelding verstrekken, worden geblokkeerd.
Toch is het gebruik van zo'n filter een slecht idee. Kindermisbruik moet bestreden worden daar zijn we het allemaal mee eens. Maar waarom is een filter dan toch zo'n slecht idee? Ten eerste zo een filter is niet zo effectief: het kan gemakkelijk worden omzeild. Ten tweede verbergt zo'n filter slechts de websites: de foto's van de kindermisbruik blijven gewoon online staan. Ten derde het moet een gedetailleerd technologisch systeem worden wat zeer gecompliceerd is. Een fout in het systeem kan gevolg hebben dat het hele internet onbereikbaar is voor abonnees. En tot slot kan zo'n filter een aanzet geven tot het filteren van meerdere strafbare feiten op het internet.
Bronnen vermelding
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Filter_%28internet%29
Bron: http://www.security.nl/artikel/33405/1/%22Nederland_hypocriet_over_internetfilters%22.html
Bron: http://www.schoolfilter.nl/filteren.html
Bron: http://www.rnw.nl/nederlands/article/brandbrief-internetcensuur-dreigt-nederland
Bron: http://internetconsultatie.nl/wetsvoorstel_versterking_bestrijding_computercriminaliteit
Bron: https://www.bof.nl/2010/03/28/europa-zet-gevaarlijke-stap-richting-internetcensuur/
Bron:http://www.geledraak.nl/html/showarticle.asp?id=539
Bron: http://sargasso.nl/archief/2009/09/08/staat-europa-aan-de-vooravond-van-internetcensuur/ geraadpleegd ...
Bron: http://www.hln.be/hln/nl/4125/Internet/article/detail/1000913/2009/09/22/Franse-wet-tegen-illegaal-downloaden-strengste-in-EU.dhtml, geraadpleegd ....
Bron: http://www.rnw.nl/nederlands/article/brandbrief-internetcensuur-dreigt-nederland geraadpleegd ...
Bron: http://www.oneworld.nl/index.php?page=1&articleId=7270 geraadpleegd ...
Bron: http://suspects.be/oic/?p=564
Bron: http://www.rnw.nl/nederlands/article/internet-neemt-telefoontaken-haiti-over
Bron: http://www.trouw.nl/nieuws/media-technologie/article3208674.ece/Brief_tegen_wetsvoorstel_internetcensuur.html
Bron: http://tweakers.net/nieuws/67524/nederland-en-frankrijk-willen-gedragscode-tegen-internetcensuur.html
Bron: http://www.minbuza.nl/nl/Actueel/Nieuwsberichten/2010/05/Nederland_en_Frankrijk_willen_gedragscode_internetvrijheid
Bron: http://www.rnw.nl/nederlands/article/brandbrief-internetcensuur-dreigt-nederland
Brond: https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/1887/14602/2/Internetcensuur+M+M++Groothuis.pdf
Bron: http://www.geledraak.nl/html/showarticle.asp?id=539
Bron: http://www.amnesty.nl/bibliotheek_vervolg/landenpagina_china_internetcensuur
Bron: http://www.oneworld.nl/index.php?page=1&articleId=7270
Bron: http:/www.liveleak.com/view?i=216_1207467783.
Bron: Interview met minister van Staat Hans van den Broek 24 maart 2008 in het televisieprogramma 'Het Gesprek', www.hetgesprek.nl
Bron: Interview NRC Handelsblad, 'Provider wil anti-koran film vooraf zien', 25 maart 2008, te downloaden op www.nrc.nl.
Bron: http://www.trouw.nl/nieuws/media-technologie/article3208674.ece/Brief_tegen_wetsvoorstel_internetcensuur.html
Bron: http://tweakers.net/nieuws/67524/nederland-en-frankrijk-willen-gedragscode-tegen-internetcensuur.html
Bron:http://www.minbuza.nl/nl/Actueel/Nieuwsberichten/2010/05/Nederland_en_Frankrijk_willen_gedragscode_
internetvrijheid
Bron: http://www.rnw.nl/nederlands/article/brandbrief-internetcensuur-dreigt-nederland
Bron: http://www.geledraak.nl/html/showarticle.asp?id=539
Bron: http://www.amnesty.nl/bibliotheek_vervolg/landenpagina_china_internetcensuur
Bron: http://www.oneworld.nl/index.php?page=1&articleId=7270
Bron: http://sargasso.nl/archief/2009/09/08/staat-europa-aan-de-vooravond-van-internetcensuur/
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Filter_%28internet%29